احترام به حقوق بشر همه شهروندان افغان در قلب فعالیتهای یوناما در افغانستان قرار دارد.
بخش حقوق بشر یوناما که نمایندگی دفتر کمیشنر عالی حقوق بشر ملل متحد را نیز بر عهده دارد، رهبری فعالیت های این ماموریت را در عرصه نظارت، گزارش دهی و دادخواهی در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان مطابق به ماموریت تعیین شده از سوی شورای امنیت ملل متحد به ویژه قطعنامه ۲۶۷۸ شورای امنیت مورخ ۱۶ مارچ ۲۰۲۳ به عهده دارد.
استراتیژی حقوق بشر یوناما از طریق تحقیقات هدفمند میدانی، نظارت مستمر، مستندسازی دقیق، گزارشدهی منظم، دادخواهی و تعامل سازنده با همه طرفهای کلیدی، از جمله مسئولان مکلف در افغانستان، عملی میگردد. بر بنیاد این فعالیتها، یوناما تأکید مینماید که تمامی موارد نقض حقوق بشر باید به گونه جدی بررسی شود، عاملان آن پاسخگو قرار گیرند و قربانیان به عدالت دسترسی موثر داشته باشند؛ زیرا در نبود این اقدامات، فرهنگ معافیت از مجازات تداوم یافته و نقض حقوق بشر ادامه مییابد. یوناما بر اصل برابری و عدم تبعیض تأکید داشته و همه ساکنان افغانستان (زنان، مردان، دختران و پسران) را عناصر جداییناپذیر جامعه میداند. حقوق آنان باید در تمامی عرصههای زندگی روزمره و عمومی، بطور کامل رعایت، حمایت و ترویج گردد.
حوزههای فعالیت های حقوق بشر یوناما:
حفاظت از غیرنظامیان
یوناما بهگونه مستقل و بیطرفانه آسیب های واردشده بر غیرنظامیان را در نتیجه رویدادهای امنیتی، از جمله در جریان درگیریها و منازعات مسلحانه، نظارت، مستندسازی و گزارشدهی میکند و همواره برای تأمین حفاظت مؤثر از غیرنظامیان دادخواهی مینماید.حق حیات، آزادی و مصونیت جسمی
این بخش به مستندسازی و گزارشدهی در مورد نقض قوانین بینالمللی حقوق بشر میپردازد، از جمله بازداشتها و توقیف های خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری، مجازات ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز، ناپدیدسازیهای اجباری و قتلهای فراقضایی.حقوق زنان، از جمله محو خشونت علیه زنان و دختران
یوناما بر نظارت و گزارشدهی در مورد وضعیت حقوق زنان در حوزههای دارای اولویت کاری خود تمرکز دارد و در هماهنگی با نهادهای مربوط ملل متحد، برای محو خشونت علیه زنان و دختران تلاش مینماید. یافتههای این بخش، مبنای تقویت تلاشها برای تحقق برابری جنسیتی و حمایت از حقوق زنان و دختران افغان را فراهم میسازد.حقوق بازداشتشدگان
یوناما با مسئولین امور بازداشت و توقیفها در سطوح ملی و محلی تعامل داشته، برای بهبود شرایط بازداشت و توقیف، جلوگیری از شکنجه و بدرفتاری دادخواهی میکند، از اماکن بازداشت و توقیف نظارت به عمل میآورد، رعایت حقوق بازداشتشدگان— از جمله تضمینهای قانونی و اصول دادرسی عادلانه — را ترویج مینماید و موارد نقض حقوق بشر در محیط های بازداشت و توقیف را مستندسازی میکند.آزادیهای اساسی
یوناما وضعیت آزادیهای اساسی، از جمله آزادی بیان، عقیده، تجمع مسالمت آمیز و تشکل، و همچنان آزادی رسانهها را نظارت و گزارشدهی مینماید. این آزادیها برای توسعهٔ یک کشور حیاتی بوده و زمینهٔ دسترسی به اطلاعات، گفتگوی سازنده و پاسخگویی حاکمیت در برابر مردم را فراهم میسازد. یوناما همچنین وضعیت مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران، کارمندان رسانهای و جوامع قومی و مذهبی را دنبال کرده و برای ایجاد یک نهاد ملی مستقل حقوق بشر، مطابق اصول پاریس و با صلاحیت گسترده، دادخواهی مینماید.کودکان و منازعهٔ مسلحانه
یوناما موارد جدی نقض حقوق کودکان را مطابق قطعنامههای مربوط شورای امنیت نظارت میکند و با مشارکت در تیم ملل متحد در کشور برای نظارت و گزارشدهی، در جهت پاسخگویی و حفاظت از کودکان — با توجه به تأثیر نامتناسب جنگ بر آنان — اقدام مینماید.
حوزههای دارای اولویت بازتاب دهندهٔ مأموریت یوناما بوده و بهعنوان شاخصهای اساسی در شرایط کنونی امنیتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی افغانستان عمل میکنند. یوناما همچنان از تطبیق اسناد بینالمللی حقوق بشر و آزادیهای اساسی که افغانستان عضو آنها بوده و به آنها متعهد است، حمایت مینماید.
پژوهش، نظارت، مستندسازی و گزارشدهی درباره موارد نقض و سوءاستفادههای حقوق بشر، مبنای ابتکارات و دادخواهیهای یوناما برای تضمین دسترسی معنادار و بهرهمندی کامل همهٔ افغانها (زنان، مردان، دختران و پسران) از حقوقشان را فراهم میسازد.
گزارشات در مورد حفاظت از غیرنظامیان در منازعات مسلحانه
یوناما از وضعیت غیرنظامیان در پیوند با منازعات مسلحانه از طریق گزارشات ربعوار، موضوعی و ویژه گزارش دهی مینماید. این مأموریت در کار خود کاملاً مستقل و بیطرف بوده و با استفاده از مستندسازی تلفات غیرنظامیان، با مسئولان مکلف تعامل میکند تا آسیب به غیرنظامیان به حداقل کاهش یابد.
یوناما تأکید میورزد که صلح پایدار و معنادار، مؤثرترین راه حفاظت از غیرنظامیان آسیبدیده از منازعات مسلحانه است و از همه طرفها و افراد تأثیرگذار میخواهد تا برای دستیابی به راه حل های سیاسی و پایان دادن به منازعات مسلحانه در افغانستان تلاش نمایند.
این ماموریت از طریق کار بیطرفانه و مستقل خود، به ایجاد و گردآوری معلومات معتبر ادامه خواهد داد تا رویکرد دادخواهی آن در راستای کاهش تلفات غیرنظامیان به صفر، تقویت گردد.
گزارشات در مورد حفاظت از غیرنظامیان
گزارشات در مورد حقوق بشر در افغانستان
یوناما نخستین گزارش خود را دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در افغانستان پس از تسلط طالبان در آگست ۲۰۲۱ منتشر نمود. این گزارش با عنوان "حقوق بشر در افغانستان: ۱۵ آگست ۲۰۲۱ – ۱۵ جون ۲۰۲۲" وضعیت حفاظت از غیرنظامیان، قتلهای فراقضایی، شکنجه و بدرفتاری، بازداشتها و توقیفهای خودسرانه، حقوق زنان و دختران، آزادیهای اساسی و شرایط اماکن بازداشت را بررسی و تحلیل میکند. همچنان، این گزارش شامل توصیه هایی مشخص برای مقامات حاکم حاکم و جامعه بینالمللی میباشد.
گزارشات دفتر حقوق بشر یوناما در افغانستان – ۲۲ جولای
راپور را اینجا مطالعه کنید: دری| پشتو| انگلیسی
اعلامیه های مطبوعاتی: دری | پشتو | انگلیسی
گزارشات در مورد کودکان و منازعه مسلحانه
ملل متحد گزارشهایی را درباره تأثیر منازعات مسلحانه بر کودکان در افغانستان منتشر میکند که تمرکز آن بر میزان آسیبپذیری کودکان در محیطهای جنگی است.
گزارشات در مورد کودکان و منازعه مسلحانه
گزارشات در مورد حقوق زنان
یوناما گزارشهایی در مورد وضعیت حقوق زنان و تلاشها برای محو خشونت علیه زنان در افغانستان منتشر مینماید.
گزارشات در مورد حقوق زنان در افغانستان
منابع تکمیلی:
کمیته محو تمامی اشکال تبعیض علیه زنان: ملاحظات نهایی در مورد گزارش ربعوار افغانستان (۱۰ مارچ ۲۰۲)
استراتیژی و برنامه ملی اقدام برای محو خشونت علیه زنان – ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ (۵ دسمبر ۲۰۱۶)
رفتار با بازداشتشدگان مرتبط با منازعه
بر اساس فعالیتهای نظارتی در زمینه بازداشت — با دو هدف اساسی: ۱. ارزیابی رعایت تضمینهای قانونی و اصول و معیارهای بینالمللی حقوق بشر. ۲. دادخواهی برای رفتار عادلانه با زندانیان، بازداشتشدگان و اطفال — یوناما هر دو سال یکبار یافتهها و توصیههای خود را منتشر میکند.
گزارشات در مورد رفتار با بازداشتشدگان
گزارشات در مورد آزادیهای اساسی، مدافعان حقوق بشر و عدالت مبتنی بر قربانی
یوناما وضعیت آزادیهای اساسی و امنیت مدافعان حقوق بشر را نظارت و گزارشدهی میکند تا از طریق دادخواهی مستمر، فضای مدنی حفظ و تقویت گردد.
گزارش ویژه: قتل مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران و کارمندان رسانهای در افغانستان – ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ (۱۴ فبروری ۲۰۲۱)
مطالعه گزارش:
خلاصه گزارش و توصیه ها: دری|پشتو
اعلامیه های مطبوعاتی: دری|پشتو | انگلیسی
گفتگوی مردم افغانستان در مورد صلح
گفتگوی مردم افغانستان در مورد صلح روند فراگیری بود که تا سال ۲۰۲۱ جریان داشت و هدف آن تقویت شمولیت اجتماعی و بازتاب دیدگاههای شهروندان عادی افغانستان در مورد مسایل اساسی کشور بود. این روند به نهادهای جامعه مدنی فرصت داد تا صدای گروههای به حاشیه رانده شده را به سطح تصمیم گیری منتقل نمایند.
گزارش کامل – اپریل ۲۰۱۸:
گزارش کامل – جون ۲۰۱۲:
اعلامیه مطبوعاتی:
اعلامیه مطبوعاتی جامعه مدنی:
گزارش کامل – دسمبر ۲۰۱۱:
FOLLOW UNAMA ON TWITTER
Universal Declaration of Human Rights turns 75
UDHR 75 Pashto
UDHR 75 Dari
